ماکیان دام پارس-همزمان با فصل شیوع تب برفکی

بیماری دهان و پا، FMD یا همان تب برفکی یکی از بیماری های ویروسی دام و مهم از نظر اقتصادی در سطح جهان است. این ویروس گاو، گوسفند، خوک و گونه‌های زوج‌سم دیگر را درگیر می کند. این عفونت باعث زخم و تاول در درون و اطراف دهان و پا می شود و باعث می شود حیوان به غذا خوردن و حرکت بی رغبت شود.این بیماری قابلیت انتقال بسیار بالایی دارد و توسط Aphthovirus، یکی از اعضای خانوادۀPicornaviridae ایجاد می شود. این ویروس 7 سویۀ مختلف دارد. A، O، C، Asia1 و SAT (مناطق جنوبی آفریقا) 1، 2، و 3.
این بیماری میان حیوانات زوج سم از دستۀ Artiodactyla شایع است. این ویروس بیش از هفتاد نوع گونه از این دست از جمله بوفالو آفریقایی، گاومیش، زرافه، شتر، و برخی از گونه های گوزن و بز کوهی را مبتلا می کند.
تایید وجود ویروس مستلزم تحلیل آزمایشگاهی، از جمله بود RT-PCR بوده و تعیین سویۀ آن نیز با آنتی ژن ELISA انجام می شود.
FMD با تب و تاول و زخم در دهان، پوزه، پستان ها و پای حیوان شناسایی می شود و از طریق ارتباط با حیوانت آلوده و یا ترشحات آنها منتقل می شود. ویروس همچنین ممکن است از طریق دستگاه تنفسی و هوا، و همچنین از طریق شیر و مایع منی انتقال یابد.
شیوع
از انواع سویه های FMD شیوع یافته در سطح جهان، حدود 70% از آنها مربوط به سویه O FMDV است. 6 سویه از 7 سویه در آفریقا (O, A, C, SAT-1, SAT-2, SAT-3)، 4 سویه در آسیا (O, A, C, Asia-1)، و 3 سویه در آمریکا (O, A, C) شیوع دارند. آمریکای شمالی و مرکزی، استرالیا، نیوزلند، گرینلند، ایسلند و اروپا در حال حاضر از این بیماری در امان اند. از سال 2004 نیز هیچ مورد ابتلایی به سویه C FMDV در هیچ کجا گزارش نشده و احتمالا این سویه در خارج از آزمایشگاه ریشه‌کن شده است.
وضعیت حاضر FMD در سطح جهان، مناطق جغرافیایی‌ای که این بیماری در طی سال ها در آنها شیوع بیشتری داشته را نشان می دهد. بیشتر آنها شامل کشورهای با وضعیت اقتصادی مشکل دار هستند که از خدمات دامپزشکی مناسب و منابع کافی برای کنترل یا ریشه‌کن نمودن FMD محروم اند.
علائم
علائم بالینی در دام ها شامل تب 40 درجه، زخم و تاول بر روی زبان، سق دهان، سکوی دندانی، لثه ها، پوزه، شکاف میان سم ها و پستان ها در گاوهای شیرده می باشد.
قسمت اصلی ظهور و گسترش این ویروس در بدن حیوان، موکوس حلق است. ویروس ممکن است از طریق زخم و تاول های پوستی و همچنین دستگاه گوارش نیز وارد بدن شود. با درگیر شدن سیستم لنفاوی، ویروس شروع به گسترش و تقسیم در سطح مخاط دهان، پوزه، پستان ها، پا و مناطق آسیب دیدۀ پوست می کند.
تاول ها بعد از حدود 48 ساعت شکل گرفته و می ترکند. بیش از 50% دام هایی که از این بیماری بهبود می یابند و همچنین آنهایی که پس از واکسیناسیون در معرض ویروس قرار گرفته و انتقال دهندۀ آن شده اند، همچنان مقادیر کمی از ویروس در ناحیۀ حلق خود دارند.
ماریمند 5 یک سپری ترمیم کننده زخم های دهانی و حلقی در انواع دام می باشد. این محصول طبیعی بوده و متشکل از اجزا موثره گیاهانی مانند همیشه بهار، شیرین بیان و ترکیب طبیعی پروپولیس می باشد. این ترکیبات به تسریع روند بهبودی انواع زخم ها و ضایعات دهانی و حلقی ناشی از بیماری ها، جراحی، لکه های قرمز داخل حفره دهان و حلق، وزیکول ها یا اروزیون ها و سایر ضایعات ناشی از بیماری های ویروسی تب برفکی، اکتیمای واگیر و ppr و … کمک کرده و سبب کاهش التهاب در محل آسیب دیده می شوند.

حیواناتی که شدیدا درگیر شده باشند، ممکن است مقادیر زیاد بزاق کف‌مانند داشته باشند، پایشان را به زمین بکوبند، و ترجیح دهند بر روی زمین بنشینند. تاول و زخم های دهانی می توانند به هم پیوسته و باعث خوردگی و آسیب شوند؛ ولی این زخم ها به سرعت بهبود یافته و ظرف حدود 11 روز تقریبا رفع می شوند. تاول های پا دیرتر بهبود می یابند و در معرض عفونت باکتریایی هستند که می تواند منجر به لنگش مزمن حیوان شود. ورم باکتریایی ثانویه نیز در ناحیۀ پستان شایع است که می تواند باعث اشکال در شیردوشی شود. پس از ظهور بیماری، دام به سرعت تحت تاثیر قرار گرفته و شیردهی کاهش می یابد، که این وضعیت می تواندبه صورت مزمن باقی بماند. گوساله های کم‌سن در صورت ابتلا به بیماری ممکن است بدون هیچ علامتی، به دلیل آسیب به عضلۀ قلب تلف شوند.
کنترل بیماری
این بیماری، هنوز درمان اثربخشی ندارد و عمدۀ اقدامات شامل پیشگیری از طریق تقویت سیستم ایمنی، واکسیناسیون، رعایت بهاشت و کنترل محیط و معاینه و جداسازی زودهنگام حیوان بیمار در صورت مشاهده، و یا در نهایت معدوم سازی می باشد. ایمونوپروپوفیت یک محلول خوراکی صد در صد طبیعی تقویت کننده سیستم ایمنی می باشد. این محصول قابل استفاده در دام و طیور بوده و به صورت محلول در آب آشامیدنی آنها مورد استفاده قرار میگیرد. ایمونوپروپوفیت حاوی عصاره های استاندارد شده گیاهانی نظیر سرخارگل (اکیناسه)، شیرین بیان و عصاره پروپولیس می باشد. این محصول با بهره گیری از خواص این عصاره های طبیعی سبب تنظیم عملکرد و تقویت سیستم ایمنی در مقابله با پاتوژن ها شده و سبب پیشگیری از ابتلا به بیماری ها، و همچنین بهبود عملکرد سیستم ایمنی در پاسخ به واکسیناسیون می گردد. این محصول همچنین به دلیل دارا بودن عصاره شیرین بیان به کاهش التهابات دستگاه تنفسی کمک کرده و از بروز زخم ها جلوگیری می کند.
در کشورهای مصون از FMD معمولا حیوانات مبتلا و یا در معرض خطر بالای ابتلا، در صورت مشاهده و تشخیص معدوم می شوند. با این حال، نگرانی ها از بابت معدوم سازی انبوه و زیان اقتصادی قابل توجه آن، باعث شده پژوهشگران این حوزه در صدد کشف واکسن های قوی و موثرتر به منظور پیشگیری و مقابله با بیماری برآیند.